Organisatie in de kijker

Organisatie in de kijker

Handelingsgerichte methodieken	Introductie	Reflectieve methodieken
Methode in de kijker	Catalogus	Organisatie in de kijker

Op deze pagina willen we zorgorganisaties zelf aan het woord laten om met ons te delen hoe ze ethisch overleg in hun organisatie gestalte geven. Op die manier willen we na verloop van tijd een overzicht geven over de ethiekontwikkeling in het Vlaamse zorgveld. Uiteraard is een visie op ethiek nooit neutraal en kan ze ruimte geven tot discussie. Maar juist daarom vinden we het verrijkend om verschillende visies naast elkaar te plaatsen zonder zelf een standpunt in te nemen. Het is de bedoeling om telkens één organisatie aan het woord te laten gedurende een drietal maanden, daarna komt er een volgende aan bod, maar we zullen ook een historiek van deze bijdragen in onze site opnemen, zodat men ook de vorige pagina’s kan blijven raadplegen.

We presenteren over elke organisatie een tekst en een interview met een aantal medewerkers die verantwoordelijkheid dragen in het ethisch beleid.

Missie

We willen patiënten de kans geven om zo lang mogelijk, op een verantwoorde manier, in hun vertrouwde omgeving verzorgd te worden. We organiseren toegankelijke, kwaliteitsvolle en menswaardige thuisverpleging (continue, gecoördineerde en georganiseerde verpleegkundige zorg) met aanvullende diensten (zorgcentrale en personenalarmering … ) en realiseren zo individuele totaalzorg op maat. Wit-Gele Kruis Vlaams-Brabant biedt kwaliteitsvolle en duurzame verpleegkundige expertise in elke levensfase. Zo willen we als thuisverplegingsorganisatie zorgvragers helpen om zelfstandig thuis te blijven wonen of om zo snel mogelijk van het ziekenhuis naar huis te komen.

Visie

Onze thuisverpleegkundigen werken als autonome professionals en zetten de patiënt centraal in de kwalitatieve verpleegkundige zorgrelatie. Ze zijn er voor de patiënten en hun naasten. Zij maken dit waar in samenwerking met een team van collega’s, de behandelende arts(en) en andere zorgverleners. Het Wit-Gele Kruis ondersteunt hen hierin actief en wendt de beschikbare middelen doelmatig en maatschappelijk verantwoord aan in het voordeel van de patiënt en haar medewerkers.

Waarden

De organisatie vermeldt de volgende waarden als richtinggevend voor de werking.

• Warmte: We zorgen voor elkaar en verbinden ons van mens tot mens. Elke dag staan de medewerkers met veel engagement in voor een hartverwarmende zorg, waarbij de patiënt centraal staat en waar nodig ook andere diensten worden betrokken.
• Teamwerk: We komen samen tot oplossingen en erkennen teamprestaties. Onze missie kunnen we enkel waarmaken dankzij een sterke collegialiteit en de goede samenwerking met alle partners in de zorg. Ook de patiënt zelf en zijn eventuele mantelzorger worden maximaal betrokken.
• Dynamiek: We nemen initiatief, we tonen eigenaarschap en we passen ons aan veranderende omstandigheden aan. We nemen het voortouw op vlak van kwalitatieve thuisverpleging en spelen vanuit onze expertise actief in op zorgnoden en evoluties door continu te investeren in onze dienstverlening en vernieuwende zorgconcepten.
• Respect: We stimuleren verbindende communicatie en respecteren elkaars werkbelasting en werk-privébalans. We zijn als organisatie steeds toegankelijk voor elke patiënt, vanuit een fundamenteel respect voor elkeen. We willen op een authentieke manier goede zorg verlenen, met erkenning voor de eigenheid van elke patiënt als persoon.
• Professionaliteit: We zijn fiere ambassadeurs en staan garant voor hoge kwaliteit in ons werk. Onze medewerkers zijn gekwalificeerd en kunnen rekenen op een sterke omkadering en permanente vorming om zich te blijven ontwikkelen tot autonome professional, volgens de meest recente wetenschappelijke inzichten. Als lerende organisatie gaan we actief op zoek naar feedback bij onze stakeholders vanuit de betrachting om het steeds beter te doen.

Deze waarden worden bekendgemaakt via affiches binnen de afdelingen en het provinciaal secretariaat. Ze worden ook geduid en meegegeven in de opstarttrajecten voor nieuwe medewerkers.

Bij voorstelling van nieuwe initiatieven in de afdeling wordt telkens een link gelegd met deze waarden om aan te tonen aan medewerkers hoe dit past in onze werking. Drie keer per jaar wordt een opleiding voor de ganse afdeling georganiseerd (equipemeeting), daarbij wordt ook geregeld gewerkt rond deze waarden. Bijvoorbeeld in januari heeft elk team in kaart gebracht op welke manier zij die waarden in hun team willen vorm geven. En op de equipemeeting van juni gaat het over hoe medewerkers ambassadeurs zijn ten aanzien van stagiaires, dus hoe ze die waarden uitdragen naar de verpleegkundigen en zorgkundigen van de toekomst.

Inbedding van ethiek binnen de organisatie

De ethiekwerking zit verweven in elk onderdeel van de organisatie: zorgethiek, personeelsethiek. De kwaliteitscoördinator zetelt ook in de provinciale ethische commissie, net als 2 directieleden. Dit duidt op het engagement van de organisatie om de ethische voelsprieten aan te wakkeren en de kwetsbaarheid van elk individu (patiënt/personeelslid) in acht te nemen. De stafmedewerkers nemen de ethiekwerking ook mee in de uitbouw van de referentiewerking (vb. domein Palliatieve zorg en oncologie, domein GGZ,…). Er is een beleidstekst ‘visie op zorgethiek’ met praktische handvaten voor medewerkers en leidinggevenden en er is ook een pagina op het intranet over zorgethiek waar geregeld zaken worden gedeeld en die aanzetten tot nadenken. Elke medewerker kan deze raadplegen.

Er is een provinciale ethische commissie die structureel per maand samenkomt. Ze bestaat uit vijf leden: de directeur zorg, twee medewerkers van de personeelsdienst waarvan de HR-directeur en een HR-adviseur , een stafmedewerker zorgkwaliteit en de kwaliteitscoördinator die die tevens de functionaris voor gegevensbescherming (DPO) en de ombudspersoon is. De ethische commissie van Wit-Gele Kruis Vlaams-Brabant rapporteert op structurele basis aan de leden van de Raad van Bestuur. Een lid van de Provinciale ethische commissie zetelt ook in de Commissie ethiek van het Wit-Gele Kruis Vlaanderen.

Elke medewerker kan ethische vragen en dilemma’s indienen via een rechtstreekse link op het intranet of via een mail aan de ethische commissie. Deze kanalen zijn toegankelijk voor elke medewerker.

Elk team heeft om de twee weken een teamoverleg. Daar worden onder andere moeilijke casussen besproken. Er wordt ook tijd voorzien voor ethische kwesties. De adjuncten werden erin opgeleid om zo’n gesprekken te begeleiden. Indien het team het gevoel heeft niet verder te kunnen, kan steeds een advies gevraagd worden aan de ethische commissie. Ook na het afronden van een moeilijke zorgsituatie (meestal na overlijden van de patiënt) wordt tijd genomen om de hele situatie van opstart zorg tot afronding zorg te analyseren, zowel op vlak van betrokkenheid en gevoel bij collega’s als over de zorg zelf en de samenwerking met andere betrokkenen zoals mantelzorgers en artsen.

De kern van het ethisch overleg is de patiëntenbespreking waar de teamleden van dat specifieke wijkteam om de twee weken samenkomen. Daarin worden zowel de huidige patiënten besproken als patiënten waarvoor de zorg afgesloten is, maar die impact hebben gehad op het team. Die impact zit vooral in het feit dat ze het team hebben doen nadenken over hun handelen of dat ze het team geraakt hebben omwille van hun extremere mate van kwetsbaarheid.

Er is ook casusbespreking binnen de groep referentieverpleegkundigen Palliatieve zorg en oncologie en de referentieverpleegkundigen GGZ op structurele basis. Deze sessies worden ook benut om de methodieken in te oefenen.

Ethisch overleg op de werkvloer – methodieken

Referentieverpleegkundigen krijgen via referentennetwerken opleiding in methodieken ethisch overleg. De gehanteerde methodiek is steeds onderhevig aan de beschikbare tijd. De meest gangbare techniek in ethisch overleg werd ook gedeeld via de nieuwsflash aan alle medewerkers. Gebruikte methodieken zijn onder meer de socratische methode en de CURA, maar ook intervisiemethodieken.

Handvaten worden aan de afdelingsverantwoordelijken gegeven via de adviezen van de Ethische commissie en onze beleidstekst omtrent zorgethiek. Als de afdelingen of de teams met een bepaalde casus worstelen dan kunnen ze beroep doen op de ethische commissie. Wanneer er adviezen worden gegeven door de ethische commissie gaat dit steeds gepaard met praktische handvaten om de casus verder op afdelingsniveau of met het team aan te pakken. Wanneer we merken dat bepaalde casussen zich vaker voordoen dan zorgt dit voor een trigger bij het Departement Zorg en kunnen we daar beleidsmatige antwoorden op proberen te geven.

Opvolging van het overleg

De casuïstiek wordt steeds besproken afdelings- of wijkteamniveau. Indien er vaak dezelfde situaties naar boven komen dan kan de ethische commissie beslissen om er beleidsbeslissingen over te nemen en deze via de afdelingsleiding te verspreiden. Maar er worden daarbij vooral ook praktische handvaten gegeven om de afdelingen en leidinggevenden te ondersteunen. Dit wordt dan via de overlegkanalen verspreid binnen de organisatie. De leden van de ethische commissie staan in nauw contact met de afdelingsleiding en er wordt geregeld gepolst naar updates van de situatie alvorens een casus af te sluiten.

Op afdelings- en wijkteamniveau worden de resultaten van een ethisch overleg weergegeven in het elektronisch verpleegdossier, tenzij dit omwille van de gevoeligheid van de casus niet wenselijk is. De patiënt kan immers het dossier ook raadplegen.

Netwerking rond ethiek binnen en buiten de organisatie?

Een lid van de Provinciale ethische commissie zetelt ook in de Commissie ethiek van het Wit-Gele Kruis Vlaanderen. Een lid van de Provinciale ethische commissie is lid van WEPE: de ethische werkgroep van het Netwerk Verpleegkunde

Contactgegevens

Wit-Gele Kruis Vlaams Brabant Staatsbaan 4a 3210 Lubbeek 016 31 95 50 info@wgkvlb.be